Kategori: Makaleler

Balonlu Sakız Ağacı Kaç Yaş İçin Uygundur? Felsefi Bir Bakış Açısı Bir çocuk, ilk kez bir balonlu sakız ağacı gördüğünde, çevresindeki dünyanın algısını değiştiren bir an yaşar. Yumuşak ve tatlı bir dokunuş, büyüleyici bir kokunun yayılmasıyla birlikte, genç zihni daha önce hiç karşılaşmadığı bir tür “özgürlük” hissine kapılır. Fakat, zamanla, bu basit ama etkileyici deneyim, yaş ve olgunlukla birlikte derinleşir. Belirli yaşlardaki bireylerin balonlu sakız ağacına olan ilgisi farklılaşır mı? Ya da bu etkileşimde yaşın, olgunlukla bağlantısı nedir? Felsefe, dünyayı sadece gözlemlerle değil, anlamaya, sorgulamaya ve derinlemesine düşünmeye yönlendirir. Bu bakış açısıyla, balonlu sakız ağacının “kaç yaş için uygun” olduğuna…

Instagram Hikayemi Herkesten Nasıl Gizlerim? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir İnceleme Instagram Hikayeleri ve Dijital Mahremiyetin Önemi Sosyal medya, günümüzün vazgeçilmez iletişim aracı haline geldi. Instagram gibi platformlar, kullanıcıların anlık paylaşımlar yaparak hayatlarının çeşitli anlarını takipçileriyle paylaşmalarını sağlıyor. Ancak, bu paylaşımlar bazen kişisel ve toplumsal etkileşimler açısından karmaşık hale gelebiliyor. Örneğin, “Instagram hikayemi herkesten nasıl gizlerim?” sorusu, sadece bir gizlilik ayarı meselesi olmaktan çıkıp toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet perspektiflerinden de önemli bir konu haline geliyor. Hikayeler, anlık paylaşımlar oldukları için özellikle gençler arasında yaygın. Ancak, her anı paylaşıp paylaşmama kararı, bazen sadece kişisel tercihlerle değil,…

Uzun Pozlama Numarası ve Ekonomik Perspektif: Kaynak Kıtlığı ve Seçimlerin Sonuçları Hayat, sürekli kararlar almayı gerektiren bir dizi seçimler ve fırsatlar silsilesidir. Birçok durumda, her seçimin bir fırsat maliyeti vardır; yani, bir şey seçerken kaybedilen diğer seçeneklerin değeridir. Bu bakış açısını, ekonomi perspektifinden düşündüğümüzde, pek çok olay ve durum arasında görülebilen derin bir benzerlik vardır. Bazen en iyi kararı verdiğimizi düşündüğümüzde, uzun vadede beklenmedik sonuçlar ortaya çıkabilir. Tıpkı bir fotoğrafçı bir fotoğraf çekerken uzun pozlama tekniğiyle görüntüyü netleştirmeye çalışırken, karanlıkta ya da harekette olan objelerin zaman içinde bir “bulanıklık” yaratması gibi… Bu, hayatın ekonomisine benzer: Bir anda net olmayan ama…

Sinema Salonlarında Film Araları: Edebiyatın ve Sinemanın Zamanla Dansı Sinema, edebiyat gibi bir sanat dalıdır. Her iki sanat türü de zamanın içinde kaybolan bir dil oluşturur ve bu dil, izleyiciyi bir başka dünyaya taşır. Film izlerken, tıpkı bir romanın sayfalarını çevirirken olduğu gibi, bir evrende kayboluruz. Ancak, sinemanın yapısal bir farklılığı vardır: aralar. Film araları, yalnızca bir “geçiş” anı değildir; tam tersine, sinemanın büyüsünü başka bir perspektiften görmemizi sağlar. Bir sinema salonunda, ekranın kararmasıyla başlayan o kısa aralar, zamanın ve mekânın farklı bir boyutunda var olma deneyimi sunar. Edebiyatın anlatıcı teknikleri ve kuramlarıyla birleştirildiğinde, sinema aralarının anlamı daha derin bir…

Küçük Kuru Soğana Ne Denir? Antropolojik Bir Perspektiften Kültürel Çeşitliliği Keşfetmek Dünyanın dört bir yanında insanlar, benzer ihtiyaçlara sahip olsa da, onları karşılamanın yolları, anlam yükledikleri şeyler ve kullandıkları semboller birbirinden farklıdır. Kültürler arası farklar, günlük yaşamda görülen basit nesnelerle de kendini gösterir. Küçük bir kuru soğan, her kültürde farklı bir anlam taşıyabilir. Hangi adı alır, hangi değeri görür, ya da nasıl kullanılır? Bu basit soru, aslında antropolojinin temel ilkelerinden biri olan kültürel göreliliği anlamamıza yardımcı olabilir. Antropoloji, insanları ve toplumları, onların kültürleri aracılığıyla anlamaya çalışan bir bilim dalıdır. İnsanların neye nasıl değer verdiklerini, hangi sembollerle dünyayı şekillendirdiklerini ve bu…

Eda Davası Nerede Açılır? Felsefi Bir İnceleme Bir insan, doğruyu ve yanlışı nasıl ayırt eder? Adaletin sağlandığı yer gerçekten adil midir? Bir dava, yalnızca hukuki bir mesele mi yoksa derin ahlaki, epistemolojik ve ontolojik soruları da beraberinde mi getirir? Eda davası, esasen bir insanın hakkını savunmaya çalışırken, birçok felsefi katmanı araya koyan karmaşık bir soruyu gündeme getiriyor. Bu dava nerede açılır? Bu soru, salt bir yargı yerinin belirlenmesi meselesi olmaktan çok daha fazlasını ifade eder. Çünkü bir davanın açıldığı yer, o yerin gerçekliğini, adaletin doğasını, doğruyu ve yanlışı ne şekilde tanımladığını sorgular. Felsefenin üç temel dalı –etik, epistemoloji ve ontoloji–,…

Bipolar Etrafına Zarar Verir Mi? Giriş: Etik ve Epistemolojik Bir Düşünce Deneyi Bir insanın, belirli bir anda yaptığı bir eylemi, o kişinin içinde bulunduğu ruh haline, zihinsel durumuna veya sosyal çevresine göre nasıl değerlendirebiliriz? Etik açıdan, bir eylemin “doğru” veya “yanlış” olmasını yalnızca kişinin niyetlerine mi bağlamalıyız, yoksa eylemin sonucunda meydana gelen etkiler de belirleyici bir faktör mü olmalı? Bu sorular, felsefi düşüncenin en temel sorgulamalarından biridir ve “Bipolar etrafına zarar verir mi?” sorusuyla doğrudan ilişkilidir. Bipolar bozukluğu olan bir bireyin etrafına zarar verip vermediği, sadece bireyin eylemleriyle değil, aynı zamanda bu eylemlerin toplumsal kabulü, moral sınırları ve doğru-yanlış algılarımızla…

Was Ne Eki? Antropolojik Bir Perspektifle İnceleme Dünya üzerinde farklı kültürler, dili sadece bir iletişim aracı olarak değil, aynı zamanda toplumsal yapılarını, kimliklerini ve değerlerini oluşturma biçimi olarak kullanır. Dil, insanın düşüncelerini ifade etme, toplumsal bağlar kurma ve kültürel anlamları aktarma biçimidir. Fakat dilin çok daha derin bir rolü vardır: Dil, insan topluluklarının kendi kimliklerini ve toplumlarını şekillendirmelerine yardımcı olan bir araçtır. Kimi zaman, kelimelerin içine yerleşen basit bir ek bile, bir kültürün dünyaya bakışını, değer sistemini ve tarihini anlatabilir. Bu yazıda, Türkçede sıkça karşılaştığımız ve dilbilgisel olarak “was” eki olarak adlandırılabilecek ekin, antropolojik anlamını ve farklı kültürlerde nasıl algılandığını…

Uygarlık ve Kültür Arasındaki Fark: Edebiyatın Gücü ve Anlatıların Dönüştürücü Etkisi İnsanın yaratıcı potansiyelini en iyi şekilde ortaya koyduğu alanlardan biri de edebiyat, yalnızca kelimelerin gücüne dayanan bir dünyadır. Edebiyat, insanın içsel dünyasında bir yankı uyandıran, duygularını, düşüncelerini ve kimliğini dönüştüren bir araçtır. Bir metnin içinde, yalnızca anlatılan hikaye değil, aynı zamanda o hikayenin anlatılma biçimi, kullanılan semboller, karakterler, mekânlar ve zaman da vardır. Edebiyat, sadece bir toplumun kültürünü yansıtmakla kalmaz, aynı zamanda onu şekillendiren ve dönüştüren bir güç olarak işlev görür. Bu yazıda, uygarlık ve kültür arasındaki farkı, edebiyat perspektifinden ele alarak, farklı metinler ve türler üzerinden analiz edeceğiz.…

Peygamberimize (SAV) Göre Amel ile Niyet Arasındaki İlişki: Edebiyat Perspektifiyle Bir İnceleme Kelimeler, bazen dünyayı değiştirecek kadar güçlü olabilir. Onlar, yalnızca bir iletişim aracından öte, insan ruhunun derinliklerine işleyen birer can simidi, birer köprüdür. Her kelimenin, bir anlamın ve duygunun arkasında bir niyet yatar; her anlatı, bir amacın peşinden sürükler bizi. İslam’da Peygamber Efendimiz (SAV) tarafından öne çıkan en önemli ilkelerden biri, niyetin ve amelin birleşimidir. “Amel ile niyet arasında nasıl bir ilişki vardır?” sorusu, sadece dini bir mesele değil, aynı zamanda dilin, edebiyatın ve insan ruhunun bir araya geldiği derin bir araştırma alanıdır. Bu yazıda, bu konuyu edebiyat perspektifinden…