Kümes hayvanı nedir? Sabah kahvaltısından hayat sorgulamasına uzanan yol
Merhaba Askbilisim okurları! Bugün sizlerle “Kümes hayvanı nedir” konusunu ele alacağız.
İzmir’de 25 yaşında biri olarak şunu net söyleyebilirim: bazı sorular var ki, insanı sabah uyanır uyanmaz bile düşünmeye zorluyor. “Kümes hayvanı nedir?” mesela… Normalde çayla birlikte simit yersin, kafan en fazla “bugün işe geç kalır mıyım?” seviyesindedir. Ama yok, beynim sağ olsun, bana bu soruyu atıp günümü küçük bir felsefe dersine çeviriyor.
Bir de arkadaş ortamı var tabii… Orada bu konu açılırsa geçmiş olsun.
“Abi tavuk mu sadece kümes hayvanı?”
“Hindi sayılıyor mu?”
“Ördek? Ördek biraz aristokrat gibi ama?”
Ve ben… sessizce çayımı karıştırırken içimden “Ben neden buradayım?” diye sorguluyorum.
Kümes hayvanı nedir? Basit cevap ama kimse basit yaşamıyor
Kümes hayvanı nedir? sorusunun en temel cevabı aslında oldukça net: İnsanlar tarafından beslenen, genellikle etinden, yumurtasından ya da tüyünden faydalanılan ve kapalı ya da yarı kapalı alanlarda yetiştirilen evcil kuşlardır.
Ama gel bunu İzmir sabah trafiğine anlat.
Karşıyaka’dan Konak’a giderken minibüste biri “köy tavuğu mu daha iyi yoksa gezen tavuk mu?” diye tartışırken, konu bir anda ekonomi dersine dönüyor zaten. Çünkü biz hiçbir şeyi sadece “hayvan” olarak konuşamıyoruz. Her şey bir anda kalite, fiyat, yaşam tarzı ve biraz da gurme iddiasına bağlanıyor.
Ben de içimden şunu diyorum:
“Bir tavuk bile bu kadar sosyolojik yük taşımamalıydı…”
Kümes hayvanları listesi deyince akla gelenler ve gereksiz iddialar
Teoride baktığımızda kümes hayvanları denince akla şunlar gelir:
Tavuk
Hindi
Ördek
Kaz
Bazen bıldırcın (küçük ama iddialı)
Ama pratikte işler değişiyor. Çünkü insanlarımız kategorileri genişletmeyi çok seviyor.
Geçen gün arkadaş ortamında şöyle bir diyalog geçti:
— “Bıldırcın da kümes hayvanı mı ya?”
— “O minyatür tavuk gibi bir şey işte.”
— “Minyatür tavuk mı? LEGO gibi mi yani?”
Ben orada sadece gülüyorum ama içimden şu geçiyor:
“Bu sohbet nereden nereye geldi ve neden hâlâ bitmedi?”
İzmir sabahları ve yumurta üzerinden felsefe
İzmir’de sabahları en ciddi konu yumurtadır. Abartmıyorum.
Bostanlı’da bir kahvaltıcıda oturuyorsun mesela. Menü geliyor:
“Organik yumurta – 2’li”
“Serbest gezen tavuk yumurtası”
“Yok artık uzaya çıkmış tavuk yumurtası”
Garsona sordum bir gün:
“Abi fark ne?”
Adam çok ciddi:
“Abi gezen tavuk mutlu oluyor.”
Ben:
“Ben mutsuzum ama hâlâ yumurta veriyorum, beni kim ödüllendiriyor?”
İşte o an “kümes hayvanı nedir?” sorusu kafamda sadece biyolojik değil, duygusal bir kriz haline geliyor.
Kümes ve modern hayat: Hepimiz biraz kapalı alandayız
Kümes hayvanlarını düşününce kafamda hep aynı görüntü oluşuyor: düzenli yem, belirli alan, kontrollü yaşam.
Sonra kendime bakıyorum.
Sabah işe gidiyorum, akşam dönüyorum, aynı döngü, aynı rutin…
Bir arkadaşım geçen gün dedi ki:
“Biz de şehir tavuklarıyız aslında.”
Güldüm.
Ama sonra düşündüm.
Gerçekten de biraz öyle değil mi?
Telefon alarmı → işe git → ekran → eve dön → tekrar.
Kümes hayvanı nedir? sorusu bir anda biyolojiden çıkıp hayat tarzı eleştirisine dönüşüyor.
Ve bu hiç komik değil… ama aynı zamanda çok komik.
Arkadaş grubu tartışmaları: bilgi mi, iddia mı?
Bizim arkadaş grubu tam olarak şu üç şeyden oluşuyor:
1. Her konuda fikri olanlar
2. Hiçbir şey bilmeyip çok emin konuşanlar
3. Ben (arada kalıp içinden hesap yapan)
Bir akşam oturuyoruz. Konu yine pat diye geldi:
— “Tavuk aslında uçabiliyor mu?”
— “Uçuyor ama tembel.”
— “Ben de tembelim ama uçamıyorum.”
O an masa dağıldı zaten.
Ben araya girdim:
“Arkadaşlar, kümes hayvanı nedir sorusunu biz neden kuantum fiziğine çevirdik?”
Cevap:
“Çünkü sıkıldık.”
Kümes hayvanı nedir? sorusunun market raflarındaki hali
Market alışverişi yaparken bu konu bambaşka bir boyuta geçiyor.
Et reyonu:
“Organik tavuk”
“Gezen tavuk”
“Çiftlik tavuğu”
“Premium tavuk (bu ne demekse artık)”
Ben içimden:
“Bu tavuklar CV mi yazıyor?”
Kasaya gidiyorum, kasiyer soruyor:
“Poşet ister misiniz?”
Ben:
“Ben önce hayatı anlayayım, poşeti sonra düşünürüz.”
Tabii kasiyer suratıma bakıyor, ben de normal davranmaya çalışıyorum ama içimdeki ses konuşuyor:
“Sen sadece yumurta almaya gelmiştin…”
Kümes hayvanları ve insan ilişkileri: garip bir paralellik
Bir noktadan sonra fark ettim ki kümes hayvanlarıyla insanlar arasında garip bir benzerlik var: herkes bir alanda yaşıyor, herkes bir sistemin parçası ve herkesin bir “etiketi” var.
Bir gün iş yerinde biri dedi ki:
“Bu proje tavuğu çok iyi organize ediyor.”
Ben:
“Proje tavuğu mu?”
Meğer ekip içinde sürekli koşturan kişiye şaka yollu “tavuk” diyorlarmış.
Güldüm ama içimden şu geçti:
“Etiketleme işi sadece markette olmuyor demek ki…”
İç sesimle kısa bir kriz anı
Bazen gerçekten çok basit bir şey düşünürken bile beyin şuna gidiyor:
“Acaba kaz da kümes hayvanı mı?”
“Ördek biraz su kuşu ama yine de sayılır mı?”
“Ben neden bunu bu kadar önemsiyorum?”
Sonra kendime kızıyorum:
“25 yaşındasın, bu sorular neden bu kadar ciddi?”
Ama cevap yok.
Sadece tavuk var.
Küçük ama önemli bir gerçek
Kümes hayvanı nedir? sorusu aslında sadece hayvanlarla ilgili değil. İnsanların düzen kurma ihtiyacıyla ilgili. Her şeyi sınıflandırmak, isimlendirmek ve kontrol etmek istiyoruz.
Ama hayat, her zaman o kadar düzenli değil.
Tıpkı İzmir’de bir anda bastıran yağmur gibi. Şemsiye yoksa plan da yok.
Son düşünce: biraz tavuk, biraz insan
Bazen en basit görünen sorular bile insanı gereğinden fazla düşündürüyor. “Kümes hayvanı nedir?” diye başlayan şey, market rafından arkadaş sohbetine, oradan da hayat düzenine kadar uzanabiliyor.
İzmir’de gün batımına bakarken şunu fark ediyorum:
Bazı canlılar kümes içinde, bazı insanlar şehir içinde, bazı düşünceler ise kafanın içinde dolaşıyor.
Ve hepsi bir şekilde bir alanın parçası.
Belki de mesele, hangi kategoriye girdiğimiz değil; o kategorinin bizi ne kadar tanımladığıdır.
Ama yine de… sabah kahvaltısında yumurtayı yerken hâlâ aklıma şu geliyor:
“Bu tavuk mutlu muydu acaba?”
Umarız “Kümes hayvanı nedir” hakkındaki bu rehber işinize yaramıştır. Askbilisim ailesiyle kalmaya devam edin!